Dinsdag werd er in de commissie Stad en Ruimte gesproken over de afvalstoffenheffing. In mijn bijdrage besprak ik onder andere de eenpersoonshuishoudens, die onevenredig worden belast door de heffing. GroenLinks wil naar een systeem waar de vervuiler betaalt. Lees de bijdrage van Steven de Vries…

Voorzitter,

GroenLinks is blij dat we vandaag spreken over het afvalbeleid. Graag zou ik deze gelegenheid, mijn eerste inbreng in de commissie, willen benutten om de wethouder een compliment te maken! GroenLinks is er trots op dat Utrecht het beter doet dan steden in vergelijkbare verstedelijkingsklassen. Utrecht doet het dus best goed.

Toch is er wat GroenLinks betreft niet alleen reden tot enthousiasme. De doelen zoals ze in 2006 gesteld zijn, zijn met uitzondering van Klein Chemisch Afval niet gehaald. Wat GroenLinks betreft zou dit moeten leiden tot een extra inzet op het wél behalen van deze doelen. De wethouder speelt echter liever op safe en verlaagt zelfs de normen voor inzameling van GFT en textiel.

Zou de wethouder inzichtelijk kunnen maken wat voor inzet er gedaan moet worden om de doelstellingen uit 2006 te handhaven én te behalen?

Interessant hierbij is dat de nota zelf een Senter Novem rapport uit 2009 citeert en stelt dat: “De huishoudens die GFT scheiden doen dit minder fanatiek dan in andere vergelijkbare gemeenten”.

Ik wil voorkomen dat we in een kip – ei discussie belanden, maar zou het zo kunnen zijn dat Utrechtse burgers die hun afval willen scheiden het misschien te moeilijk wordt gemaakt? Graag een reactie van de wethouder…

Voorzitter,

GroenLinks krijgt uit vele wijken klachten over vaak ondergrondse containers voor papier of plastic die uit hun voegen barsten doordat de inzameling ter plaatse een groot succes is. Ook krijgen wij klachten uit wijken als De Uithof waar helemaal geen inzamelpunt voor plastic is. GroenLinks mist in de nota afvalbeleid een paragraaf waarin ingegaan wordt op deze twee zaken. Zou de wethouder kunnen toelichten hoe ze het aantal klachten gaat verminderen en hoe ze er voor gaat zorgen dat er in elke wijk containers aanwezig zijn voor plastic, papier etc.

Iets anders op dit zelfde punt: Bij de begroting 2010 is besloten om de aparte luierinzameling te schrappen. GroenLinks mist een reflectie op dit punt in de nota. Kan de wethouder alsnog aangeven wat de effecten van deze maatregel zijn geweest en dan met name ingaan op de milieueffecten?

De kaderstellende nota opent de discussie over afval scheiden aan de bron, of toe gaan naar een systeem waarin er aan na scheiding wordt gedaan. Sommige steden kiezen er voor om burgers zelf hun afval te laten scheiden, andere steden kiezen voor een na scheiding op het afvalstation. De wethouder neemt in deze discussie een vlucht naar voren, terwijl deze feitelijk in de raad thuis hoort. Wat GroenLinks betreft is dit een weg die we niet moeten inslaan. Bronscheiding kan leiden tot gedragsverandering, na scheiding doet dat niet. De ambitie moet ten alle tijden zijn om de afvalberg te verminderen. Daar moeten we in eerste instantie voor bij de consument zijn.

Een andere vraag:

- Hoe kan het zo zijn dat de resultaten achterblijven als het gaat om de inzameling van textiel?

Opvallend is dat de nota wél het principe van Cradle to Cradle noemt, maar gek genoeg geen aandacht lijkt te besteden aan het goede werk dat de Kringloopcentra in onze stad doen.

Ik zeg bewust lijkt, want wonder boven wonder wordt de inzameling van textiel via de Kringloopcentra wél bij de totale inzamelingsresultaten geteld, maar krijgen de Kringloopcentra hier niet de credits voor die zij verdienen. GroenLinks hoort dan ook graag van de Wethouder hoe zij de belangrijke rol van deze centra ziet in relatie tot het beperken van het afval.

Een punt dat hierop voortborduurt is de inzameling van elektrische apparaten. In de nota wordt dit punt amper genoemd, GroenLinks mist in ieder geval een doelstelling op dit punt. Kan de wethouder dit toelichten?

Een ander belangrijk punt voor GroenLinks vormen de kosten van de inzameling. GroenLinks ziet de gemeente graag een transitie maken naar een systeem waarin de vervuiler betaalt. In 2007 stuurde Wethouder Giesberts de raad hierover een brief en beloofde de containerisatie van Utrecht, welke een belangrijke voorwaarde voor de introductie van diftar is, te versnellen. Kan de wethouder aangeven hoe het hier nu mee gesteld is.

GroenLinks wil deze raadsperiode de mogelijkheden bezien voor een systeem waarin de vervuiler betaalt. Een extra reden daarvoor is het feit dat eenpersoonshuishoudens momenteel onevenredig worden belast als het gaat om de gemeentelijke afvalstoffenheffing. Graag hoor ik van de wethouder hoe ze aankijkt tegen het feit dat de eenpersoonshuishoudens momenteel onevenredig belast worden.

Voorzitter,

Voordat ik afsluit wil ik nog één punt naar voren brengen. Wij missen in de nota aandacht voor de Gemeentelijke organisatie. Kan de wethouder duidelijk maken hoe deze zelf presteert als het gaat om bijvoorbeeld afvalscheiding. Geeft de gemeente het goede voorbeeld?

Tot slot,

De raad heeft in het verleden meerdere malen opmerkingen gemaakt over het feit dat zij haar kaderstellende rol serieuzer op dient te pakken. We praten hier over een kaderstellende nota, GroenLinks hoort graag van de andere fracties of ze deze mening delen en de hier te voeren discussie willen afsluiten in een gemeenteraadsvergadering.

Er komt geen nieuwe snelweg door Leidsche Rijn, Amelisweerd of bij Haarzuilens. Dat is meteen ook het enige goede nieuws dat uit de hoge hoed van minister Eurlings (verkeer) is gekomen. Het is slechts een schamele troost nu is gebleken dat alle bestaande snelwegen verbreed worden. Ten zuiden van de stad wordt de A12 verbreed. Ten oosten en noord-oosten van de stad krijgt de A27 door Amelisweerd een forse ingreep en moet binnen tien jaar verbreed worden tot zeven rijstroken in beide rijrichtingen. Ten noorden van de stad wordt de N230 tot een volwaardige snelweg gemaakt met ongelijkvloerse kruisingen en een maximale snelheid van 100 kilometer per uur. De A2 ten westen van de stad is de afgelopen jaren al fors op de schop genomen en wordt met rust gelaten, voor nu.

Het is een bittere pil die de inwoners van onze stad moeten slikken. Vooral voor de wijken Lunetten en Overvecht pakken de plannen slecht uit. Geluidsoverlast en verdere luchtverontreiniging met allerlei gezondheidsklachten tot gevolg is waar de bewoners van deze wijken voor moeten vrezen. De Natuur en Milieufederatie Utrecht (NMU) zegt in het AD/UN zich grote zorgen te maken over de tienduizenden extra auto’s die de regio Utrecht door deze plannen te verwerken krijgt. ,,De overheid kiest voor een schijnoplossing. Gezien de groei van het aantal inwoners en het aantal automobilisten staan er over enkele jaren dezelfde files als vandaag”, aldus Saskia Kluit.

De zware verbreding van de A27 zal overigens nog een enorme klus worden zo vertelde een ambtenaar van de Provincie Utrecht mij onlangs. De weg die nu nog in een tunnelbak ligt en volgens de nieuwe plannen over een afstand van een halve kilometer overkapt zou moeten worden is destijds, begin jaren tachtig op een bijzondere manier aangelegd. Een speciaal soort folie, onder het asfalt zou het grondwater moeten reguleren. Volgens deze ambtenaar zou de gehele tunnelbak gesloopt dienen te worden alvorens men een nieuwe tunnel of weg met overkluizing aan kan leggen. Een normaal ecoduct zou volgens becijferingen van AD/UN voor zo’n 60 à 70 miljoen euro aangelegd kunnen worden. De vraag is echter of dat op deze locatie, met de verdubbeling van de snelweg en bijzondere grondwater situatie het geval kan zijn. Het ligt dan ook voor de hand dat de 1,3 miljard euro die nu beschikbaar is voor het verbeteren van de ringweg rond Utrecht bij lange na niet voldoende zal blijken voor de uiteindelijke kosten. Ik ben dan ook benieuwd naar de doorrekeningen van het plan.

Ronduit teleurstellend is de opstelling van de PvdA in dit dossier. Een partij die zich altijd als ‘groen’ afficheert laat het nu echt afweten. Niet alleen op landelijk niveau waar de zwakke minister Cramer (Milieu) over zich heen liet lopen door minister van mooie praatjes en verkeer Camiel Eurlings, maar ook op provinciaal en lokaal niveau waar de PvdA akkoord is gegaan met de plannen. De sociaaldemocraten tonen zich niet alleen doof en blind voor de belangen van natuur, milieu en biodiversiteit. Maar eerst en vooral voor de belangen en gezondheid van bewoners in Lunetten, Voordorp en Overvecht. Ronduit teleurstellend.

Tijd voor actie dus. De komende jaren zullen er nog velen gevoerd worden. De grootste actie op korte termijn zal plaats vinden op 3 maart aanstaande. Dan kunnen de bewoners van Utrecht de PvdA, maar ook de VVD keihard afstraffen door bij de gemeenteraadsverkiezingen op een partij te stemmen die wél grenzen durft te stellen aan het autoverkeer. GroenLinks bijvoorbeeld. Over actie gesproken; mijn opleiding, milieuwetenschappen, heeft een bijzondere band met de snelweg A27. Eind jaren zeventig is de opleiding enkele jaren opgeheven door de Universiteit Utrecht, op last van de rijksoverheid. Dit gebeurde nadat studenten en docenten in verzet kwamen tegen de geplande aanleg van de snelweg en het verpesten van Amelisweerd. Een geschiedenis waar alle studenten zich bewust van zijn en die met trots wordt onderwezen door de professoren en docenten. De geschiedenis schijnt zich altijd te herhalen, wie weet. Maar eerst gaan we geschiedenis schrijven op 3 maart!