Steven de VriesGemeenteraadslid GroenLinks Utrecht

Officieel heet het wetsvoorstel van minister Van der Laan (WWI) een kraakverbod, maar de reactie op het initiatief van CDA, VVD en ChristenUnie om kraken te verbieden is maar moeilijk als een daadwerkelijk verbod te zien. Het is namelijk vooral een delegatie van het beleid ten aanzien van kraken naar de gemeenten. Die hebben straks, als het aan Van der Laan ligt de mogelijkheid om kraken op gemeentelijk niveau aan te pakken, maar kunnen niet tot handhaving van het verbod gedwongen door de eigenaar van het gekraakte pand (of door het Rijk).

En dat is erg pragmatisch. Maar misschien ook erg onwenselijk voor zowel krakers als eigenaren van panden. Die weten in de toekomst nooit waar zij aan toe zijn. Op dit moment worden krakers beschermd door een zeker woonrecht, dit is echter niet oneindig. Als een pandeigenaar namelijk concrete plannen heeft met zijn pand kan hij de krakers via de rechter laten ontruimen. In de nieuwe situatie dreigt willekeur. Het woonrecht van krakers is overgeleverd aan de grillen van de politiek. In Utrecht zou een beeldbepalend pand als de Ubica op de Ganzenmarkt zomaar ontruimd kunnen worden op last van een college waarin de VVD zitting neemt. Anderzijds kan het al dan niet handhaven van een kraakverbod door de gemeente willekeur jegens eigenaren in de hand werken.

Toch is het voorstel dat Eberhard van der Laan doet een betere dan het voorstel van CDA, VVD en ChristenUnie. Dit laatste voorstel wil kraken namelijk, hoe dan ook, verbieden. Daarmee gaan een hoop mooie initiatieven verloren, deze blijven door het voorstel van Van der Laan mogelijk gespaard. Dat is, pragmatisch gezien, winst. Toch gaat van beide voorstellen een soort illusie uit, namelijk dat (zolang er woningnood bestaat) kraken verboden kan worden. In vele landen is kraken verboden, maar toch gebeurd het. Welke straf er ook tegen over staat. Het pragmatisme om dat te accepteren missen velen echter vooralsnog.